Bài viết trong chuyên mục Tài liệu ngữ pháp tiếng Trung Quốc của Thư viện tiếng Trung SaigonHSK.
Câu chữ “被” trong tiếng Hán là kiểu câu dùng phổ biến nhất để biểu đạt ý bị động. Về hình thức, câu chữ “被” có thể chia thành hai loại: một loại là sau “被” có người thực hiện hành động, một loại khác là “被” được đặt trực tiếp trước thành phần động từ. Tùy thuộc vào ngữ cảnh, 被 có thể được dịch là “bị” hoặc “được”.
Câu "把" là một cấu trúc đặc biệt, phổ biến nhưng lại phức tạp trong tiếng Trung. Ý nghĩa của câu "把" chủ yếu là chủ ngữ thực hiện một hành động nào đó đối với tân ngữ, làm cho tân ngữ bị thay đổi trạng thái hoặc bị tác động bởi một hành động. Theo nghiên cứu của các học giả, hầu hết các câu "把" chỉ sự chuyển động của một vật thể từ điểm A đến điểm B dưới tác động của ngoại lực.
Bổ ngữ trong tiếng Trung (补语) là thành phần bổ sung ý nghĩa cho động từ hoặc tính từ, giúp câu diễn đạt đầy đủ, rõ ràng hơn về kết quả, mức độ, hướng đi, thời gian, khả năng, trạng thái, v.v.
Bổ ngữ khả năng là loại bổ ngữ biểu thị ý nghĩa có thể hoặc không thể. Bổ ngữ khả năng có thể chia thành hai loại: bổ ngữ khả năng có ý nghĩa kết quả và bổ ngữ khả năng có ý nghĩa xu hướng.
Động có nghĩa là động tác, lượng là số lượng. Bổ ngữ động lượng biểu thị số lần hoặc tần suất thực hiện một động tác. Do đó bổ ngữ động lượng do các từ biểu thị tần suất của hành động cấu thành nên.
Câu là đơn vị ngôn ngữ được cấu thành do từ hoặc cụm từ, có khả năng biểu đạt ý nghĩa trọn vẹn một cách độc lập. Mỗi câu đều có ngữ điệu và sắc thái nhất định.
Khái niệm: trong tiếng Hoa, “来”，“去”có thể dùng sau động từ làm bổ ngữ, biểu thị xu hướng động tác. Những bổ ngữ như thế là bổ ngữ xu hướng đơn. Động tác được tiến hành hướng về phía người nói dùng “来”, động tác rời xa người nói dùng “去”
Công thức : V +了1 + Đoản ngữ số lượng +了2
- Biểu thị hành động đã hoàn thành, sự thay đổi được thực hiện, vị trí xuất hiện của nó là sau động từ hoặc tính từ trong câu, trước tân ngữ, một phần bổ ngữ:
Định ngữ là thành phần ngữ pháp dùng để bổ nghĩa, làm rõ hoặc giới hạn ý nghĩa của danh từ trung tâm trong cụm danh từ. Nó giúp xác định đặc điểm, tính chất, số lượng, sở hữu hoặc mối quan hệ của danh từ đó.
Động từ trùng điệp là hiện tượng một động từ được lặp lại theo quy tắc nhất định để tạo ra sắc thái ý nghĩa đặc biệt trong câu. Khi một động từ được lặp lại, hành động sẽ mang tính thử nghiệm, giảm nhẹ mức độ hoặc thể hiện thời gian diễn ra ngắn.
Câu tồn hiện (存在句/存现句) là một loại câu dùng để diễn tả sự xuất hiện, tồn tại hoặc biến mất của người, vật, hiện tượng ở một địa điểm, không gian hay thời điểm nhất định.
Câu so sánh trong tiếng Trung được dùng để diễn tả sự chênh lệch về mức độ, tính chất giữa các đối tượng, giúp câu nói trở nên cụ thể và rõ ràng hơn.
Câu kiêm ngữ 兼语句 /Jiān yǔjù/ là câu vị ngữ động từ, trong đó tân ngữ vừa kiêm chủ ngữ của vế câu thứ hai. Câu Kiêm Ngữ trong tiếng Trung mang những đặc điểm sau:
Bổ ngữ thời lượng là bổ ngữ biểu thị độ dài của thời gian bằng cách dùng một từ ngữ biểu thị thời đoạn đặt ở phía sau động từ để bổ sung ý nghĩa cũng như nói rõ thời gian kéo dài của động tác.Bổ ngữ thời lượng do cụm số lượng từ biểu thị thời gian (còn gọi là từ thời đoạn) đảm nhận.
Trong tiếng Hán, có một số từ mà sự liên kết giữa hai ngữ tố không chặt chẽ, ở giữa hai âm tiết có thể chèn thêm thành phần khác vào. Những từ này mang tính linh hoạt, có thể tách rời hoặc kết hợp lại với nhau để sử dụng. Khi kết hợp, chúng là một từ mang ý nghĩa đơn nhất; khi tách rời và mở rộng (chẳng hạn như chèn thêm lượng từ, bổ ngữ thời gian, ...v.v. vào giữa) thì chúng sẽ trở thành một cụm từ. Những từ này thường được gọi là từ ly hợp hay động từ li hợp.
